Yüksek lisans programını adı:
Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı

Yüksek lisans programının başlama tarihi:
Sosyoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı, 1995 Güz Yarıyılında başlamıştır.

Yüksek lisans programının amaçları ve bu amaçların zaman içindeki değişimi:
Sosyoloji bölümünün Uludağ Üniversitesinin, bir sanayi, tarım ve turizm kenti olan Bursa'nın konumu ve potansiyeli göz önüne alındığında ilk lisans mezunlarını verdiği dönemden başlayarak bir yüksek lisans programının bulunmaması ciddi bir akademik eksiklik olurdu.

Bir sosyal bilim olarak adı, ülkemizdeki sosyologların dışındaki kişi ve aydınlarca da tanınmaya ve benimsenmeye, önemi öngörülmeye başlanan sosyolojinin Üniversitemizde lisans düzeyindeki varlığı önemli bir temel sağlarken bir lisans üstü programının yokluğu bütün bu bağlamlarda, bir başka ciddi eksikliği beraberinde getirebilirdi.

Öte yandan, Bursa'nın ve ülkemizin sosyal ve sosyolojik derinlikli araştırmalara elveren yanı ve birikimi ise mevcut kadromuzu cesaretlendirici nitelikteydi.

Bütün bu nedenlerle 1995-1996 ders yılında ilk öğrencilerini alan Sosyoloji yüksek lisans programının öğrenci alt yapısı doğru ve gerçekçi bir öğrenci seçimi ile gerçekçi bir kontenjan belirleme şansını da veriyordu.

Bu çerçevedeki bir yaklaşımla başlamış bulunan programın ve yüksek lisans derslerinin başlıca amaçlarından biri, öğrencinin lisans döneminde edindiği sosyolojik düşünüşün çerçevesini genişletmek, diğeri de bağımsız araştırıcı kimlik ve becerisini kazandırabilmek olmuştur.

Yüksek lisans derslerinin amaçlarını şöyle sıralayabiliriz:
Öğrencinin toplumsal problemleri kavrama ve yanıtlarını bulabilme becerisini arttırmak.

Günümüz toplumlarının sorunlarını ve temel çözüm önerilerini lisans üstü bir düzey ve birikimde öğretebilmek.

Öğrencinin içinde yer aldığı disiplinin temel sorunlarını en kuşatıcı anlamda kavramasını sağlamak.

Devlet ve toplum kavramları çerçevesinde siyasi olayları analiz etme becerisini yetkinleştirerek arttırmak.

Çok karmaşıklaşan göç ve kentleşme ilişkisinin gerek Dünya'da ve gerekse Türkiye'deki en önemli örnekleri ile ilgili temel teorik bilgileri verebilmek ve kritik kırılma noktaları ile büyük değişimleri motive edici dinamikleri tanıtabilmek.

Öğrenciyi araştırma ve inceleme becerilerini en genel ve en spesifik anlamlarda sistematik, sürdürülebilir ve sürekli sınayabilir bir teknikle donatabilmek.

Yüksek Lisans Programı başlangıçta Sosyoloji alanındaki mesleki gelişimlerini sağlamaya odaklaşmışken ilerleyen yıllarda isteyen mezunların doktora programına devam edebilmelerini sağlayacak yönde eğitilebilmesini de hedeflemiştir.

Gelecekte yüksek lisans ve doktora programının aynı anda etkin hale gelmesi durumunda akademik alanda veya iş hayatında çalışacak mezunların yüksek lisans ve doktora süreçlerindeki gelişimlerinin izlenmesi bu çalışmalarımızın sınanmasını sağlayacak ve program geliştirme çalışmalarımızı yönlendirecek bir geri bildirim sağlayacaktır.

Sürmekte olan akademik kadro genişletme çalışmalarımızın ve akademik insan kaynakları tarama izlemelerimizin beklenen kadroyu genişletme beklentisi bizi alanımızda çok daha verimli ve üst düzeyde beklentilere açık kılmaktadır.

Amaçların gerçekleşme düzeyine ilişkin somut örnekler:

Yüksek lisans programından ciddi bir eleme ile mezun olanlar akademik dünyada çeşitli sektörlerde varlıklarını gösterebilmişlerdir. İçinde bulunduğumuz akademik yıl itibariyle yurt dışı yayında hedeflenmiş olup halen 2005 yılı içinde bir yayın beklenmektedir. (Güray Atasoy'un, Prof. Dr. Fügen Berkay danışmanlığında hazırladığı "Sociological Aspects of Turkish Musical Culture, International Journal of Aesthetics and Sociology of Music" adlı makalesi)

Program yürütücüsü öğretim üyelerimizin (Prof. Dr. Fügen Berkay, Prof. Dr. Hüsamettin Arslan) yönettikleri lisans üstü çalışmaların tamamı yada bir kısmının kitap ya da makale olarak yayını söz konusu olmuştur.

Anabilim dalımızdaki yüksek lisans eğitiminin ardından Hacettepe ve Ege Üniversitelerinde doktora çalışmalarına devam eden iki üniversitemiz Çalışma Ekonomisi ana bilim dalında doktora çalışmalarını başarıyla sürdüren bir olmak üzere toplam üç yüksek lisans mezunumuz bulunmaktadır.

Yüksek lisans programına başvuran ve kabul edilen öğrenci sayıları:

Akademik Yıl

Dönem

Başvuran

Kabul edilen

2001-2002

Güz-Bahar

10

7

2002-2003

Güz-Bahar

7

4

2003-2004

Güz-Bahar

6

3

Yüksek lisans derecesi alabilmek için gerekli olan toplam kredi sayısı ile alınması gereken zorunlu ve seçmeli dersler:

2006-2007 ÖĞRETİM YILI SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI
YÜKSEK LİSANS DERSLERİ


DÖNEMİ : I

 

Ders Kodu

 

Dersin Adı

 

Kredi

 

Türü

 

Ders Sorumlusu

 

Sosyal Bilimlerde Yöntem

3

Z

Prof. Dr. Hüsamettin ARSLAN

 

Sosyal Değişme: Uygarlık Dönüşümleri

3

Z

Prof. Dr. Fügen BERKAY

 

Bilimsel Yenilikler              

0

Z

Bölüm Öğretim Üyeleri

 

Kaynak Tarama ve Aktarımı                

0

Z

Bölüm Öğretim Üyeleri

 

Siyaset ve Toplum

2

S

Bölüm Öğretim Üyesi

 

Tarih Sosyolojisi

2

S

Yard.Doç. Dr. Bedri MERMUTLU

 

Sosyolojide Temel Problemler

2

S

Prof. Dr. Hüsamettin ARSLAN

 

Sosyal Değişme : Kültür Dönüşümleri

2

S

Prof. Dr. Fügen BERKAY

 

Göç ve Kentleşme

2

S

Prof. Dr. Fügen BERKAY

 
YAN ALAN

Diğer programlardan seçilecek ders

2

S

 

Toplam: 10 Saat +2 saat kredisiz ders

DÖNEMİ: II

 

Ders Kodu

 

Dersin Adı

 

Kredi

 

Türü

 

Ders Sorumlusu

 

Bilim Sosyolojisi

3

Z

Prof. Dr. Hüsamettin ARSLAN

 

Uygulamalı Çalışmalarda Araştırma Yöntemi

3

Z

Prof. Dr. Fügen BERKAY

 

Bilimsel Yenilikler

0

Z

Bölüm Öğretim Üyeleri

 

Kaynak Tarama ve Aktarımı

0

S

Bölüm Öğretim Üyeleri

 

Sosyal Teori

2

S

Prof. Dr. Hüsamettin ARSLAN

 

Küreselleşmenin Sosyolojisi

2

S

Prof. Dr. Fügen BERKAY

 

Kadının Sosyal Statüsü

2

S

Prof. Dr. Fügen BERKAY

 

Toplumsal Hareketler : Kimlik,Çatışma ve Siyaset

2

S

Yard.Doç. Dr. Bedri MERMUTLU

 

Popüler Kültür ve Medya

2

S

Bölüm Öğretim Üyesi

 

Seminer

0

 

Prof. Dr. Hüsamettin ARSLAN


YAN ALAN

Diğer programlardan seçilecek ders

2

 

Toplam: 10 Saat +2 saat kredisiz ders ve seminer


Her yarıyıl 6 kredi zorunlu, 4 kredi seçmeli, 2 kredi enstitünün diğer yüksek lisans programlarından toplam 24 kredi/saat ders alacaktır.

Öğrencilerin danışmanlarını ve tez konularını belirlemede uygulanan yöntemler:

Öğrencilerin danışmanlarının belirlenmesinde anabilim dalı akademik kurulu, öğrencilerin daha önceki eğitim ve çalışma yaşamlarını ve mülakat değerlendirmesinde kendi yüksek lisans eğitimlerine yönelik olarak çizdikleri profili dikkate almaktadır.

Yüksek lisans öğrencileri gerek eğitimleri gerekse kendi ilgi ve istekleri doğrultusunda tez konularını birlikte çalışmak istedikleri, konu üzerinde yetkinliğe sahip öğretim üyesi danışmanlığında belirlerler.

 


2007 yılında bölümün doktora programı YÖK tarafından onaylanmış, ancak bölüm henüz öğrenci almamıştır.

Doktora Programı Yapısı ve Dersleri

SOSYOLOJİDE İLERİ ARAŞTIRMA YÖNTEM VE TEKNİKLERİ:
Sosyal Bilimler alanları ve sosyolojide kullanılan modern araştırma yöntemlerini vermek ve bu yöntemlerin olguları kontrolde kullandıkları test etme yollarını, tekniklerini anlatmak ve örneklerle desteklemek amacına yönelik bir derstir. Örnek çalışma temelli ödevlerle uygulama da yaptırılacaktır.

SOSYAL BİLİMLERİN FELSEFİ KÖKENLERİ:
Genelde Bilimler, özelde Sosyal Bilimler varlıklarını büyük tarihsel felsefi geleneklere borçludurlar. Bu ders öğrenciye, içinde yer aldığı disiplinlere eleştirel bir bakış açısı vererek, onda sosyal bilimci bilincini derinleştirmeyi amaçlar. Nedeni artık günümüzde hiçbir düşüncenin, kendi kendini eleştirmeksizin var olamayacağı fikrinin çağdaş dünyada yaygın kabul görmesidir.

ESTETİK BEĞENİ SANAT VE TOPLUM:
Sanatın doğuşu, gelişmesi, felsefi boyuttaki estetik tartışmaları ve kavramlarının gerisindeki sosyal boyut etkisi, geleneksel ve modern sanat akımlarının Endüstri Toplumları ve Post-Endüstriyel Toplumlar hayat tarzları ile temel bağlantılarının ele alınıp anlatılacağı ve öğrenci katılımı ile tartışılacağı bir derstir.

20. YÜZYILDA DEVLET VE ULUSLARARASI KURUMLAR, KURULUŞLAR:
Endüstri çağının büyük dönüşümlerinin “devlet” örgütüne yansımaları, bu bağlamda tabanı ve fonksiyonu dev boyutlar sergileyen uluslararası kurumlar ve kuruluşların hem organizasyon ve hem de fonksiyonları ile dünyaya etkilerinin bütün boyutları ile algılanmasını ve bütün bunların yirmi birinci ve yirmi ikinci yüzyıllara nasıl yansıyabileceğinin düşünülmesini sağlaması beklenen,vizyon açıcı,ütopik sınırları da bulunan bir ders olarak planlanmıştır.

BİLİM EKONOMİ VE TOPLUM:
Bilim ve Ekonomi arasında bir karşılıklı neden- sonuç ilişkisi vardır.Ekonomik gelişmeyle bilimsel gelişmenin paralel gelişmeler olduğu tartışma götürmez. Bu ders, bilim-ekonomi ilişkisini spesifik, somut örneklerle vermeyi amaçlıyor.

BİLGİ TOPLUMU VE İLETİŞİM:
Endüstri Devrimi sonrasında ve elektronik devrimle birlikte oluşan “bilgi toplumu” modeli ve gerçekliğinin bütün boyutları ile tartışılması, böyle bir bütün içinde, hem bir “sonuç” ve hem de başka aktivasyonlar için bir “neden” oluşturan iletişim sürecinin derinlemesine analizini hedef alan ders, bu bağlamda ülkemizdeki durumu da tartışmaya açmayı ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

TÜRKİYE’NİN SOSYAL VE DEMOGRAFİK ANALİZİ:
Tarihi veriler de göz önüne alınarak, ülkemizin sosyal yapı özellikleri ve demografik analizinin verileceği bir derstir. Eldeki veriler ve geniş kaynaklar bağlamındaki bir girişten sonra Cumhuriyet dönemi yapılanması ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ:
Bu derslerde demokrasi kavramı ve uygulamalarının derinlemesine tarihi ve güncel analizi ile birlikte “ insan hakları” ile “demokrasinin” hem kavramsal ve hem de yaşanan boyutları ile bağlantısı hukuki ve felsefi temeller de verilerek sosyolojik bağlamda tartışılacaktır.

SOSYAL DEĞİŞME VE SOSYAL POLİTİKA:
Bu ders, sosyal hayatın devinimi bağlamında sosyal değişme kavramı analizi ile, sosyal politika oluşturma- sosyal değişme bağlamlarının karşılıklı ilişkisinin ele alınacağı bir ders ve çalışma ortamı olarak planlanmıştır.

TÜRKİYE’DE VE DÜNYADA KENTLEŞME VE GÖÇ:
Dünyada kentleşme ve göç süreçlerinin özellikle göçlerin sürekli tür ve çehre değişimi ile aldığı yeni boyutlar, dünyadaki son on yıllık yeni yayın ve yaklaşımlar bağlamında ele alınarak incelenecek, Türkiye ve Dünya’da bu konudaki “yeni sorunlar” ile muhtemel sonuçları incelenecektir.

SOSYAL TEORİNİN SOSYOLOJİSİ:
Sosyoloji genelde fikirlerin, olayların, eylemlerin sosyal temellerini ortaya koyma iddiasındadır.Sosyolojik bakış açısı dediğimiz bakış açısı budur.Sosyal Teorinin Sosyolojisi dersi, buradan hareketle şu soruya cevap arar: Sosyoloji veya Sosyal Teori diye adlandırdığımız bakış açıları ve teoriler külliyatının sosyal temellerini göstermek mümkün müdür? Sosyolojide genel kanaat bunun mümkün olduğudur.Eğer durum böyleyse, Sosyal Teorinin sosyal temellerini ortaya koymak nasıl mümkündür ve Sosyal Teorinin yada teorilerin sosyal temelleri nelerdir? Bu derste, bu ve benzeri soruların cevabını vermek hedeflenmektedir.

KÜLTÜR VE KİMLİK:
Karmaşıklaşan yapısı ve algı farklılıkları bağlamında dünyada “kültür” ve özellikle de “kimlik” kavrayışlarının yeni içerikleri, bunların günlük hayata, siyasete ve yeni yorumları ile sosyal bilimlere yansıması incelenecek, kimlik sorununun kültürel, sosyal ve sosyal psikolojik boyutları bağlamında yeni yayınlar çerçevesindeki görünüşü tartışılacaktır.